X
تبلیغات
توانا - کاردرمانی در اسکیزو فرنی

توانا

وبلاگ تخصصی توان بخشی

کاردرمانی در اسکیزو فرنی

کاردرمانی در اسکیزو فرنی (ارزیابی و درمان)

 

اسکیزوفرنی یک بیماری پیچیده است که بیش از یک میلیون از مردم جهان را متاثر کرده است . تاثیر ان بر تواناییهای عملکردی فرد میتواند مخرب باشد البته اغلب بیماران اسکیزوفرنی علاوه بر این ناتوانی در عملکردشان عکس العمل های بد افراد جامعه را در مقابل خود تجربه میکنند

بیشتر بیماران اسکیزوفرنی میتوانند به زندگی هدف دار و مفید هدایت شوند اما در صورتی که درمان گسترده و همیشگی باشد .دانستن اسیب شناسی اصلی بیماری، توانای های کار  با فرایند گروه ، و میل و رقبت بیماران اسکیزو فرنی  برای موفقیت امیز بودن مداخله ضروری است

 

مداخلات درمانی کاردرمانی :

گروه درمانی در بیماران اسکیزو فرنی بسیار شایع است و بستگی به مدل درمانی استفاده شده دارد اما در این مطلب بحث محدود به نقش کاردرمانگر است

باید اذعان کرد رویکردهای درمانی مختلفی وجود دارد و روش های مختلفی ممکن است با کاردرمانی هم پوشانی داشته باشد ویا ارزیابی و درمان خاصی که صرفا در کاردرمانی دیده میشود به کار ببرد  برای بعضی از بیماران کاردرمانگران ممکن است نقش هایی ورای نقش اصلی خود داشته باشند بنابرا ین با این وصف از مداخله ، این نیازهای بیمار است که خدمات مورد نیاز را مشخص میکند

 

ارزیابی:

انتخاب  ابزار ارزیابی ، تحت تاثیر چهار چوب  تئوری مورد استفده توسط کاردرمان گر است یکی از ارزیابی های مطرح در تئوری ها ، تست سطوح شناختی الن allen,s cognitive level,s test) )

بر اساس مدل ناتوانی در شناخت Claudia aleen  است اطلاعات به دست امده از این ارزیابی در سازمان دادن محیط و تاثیرات متقابل محیط و فرد برای جبران هرچه بهتر محدودیت های شناختی فرد بیمار بسیار سودمند است

ارزیابی رایج دیگر ارزیابی کلمن در باره مهارتهای زندگی است

kohlmam evaluation at living skill  (kels))

این ارزیابی به راحتی قابل اجرا میاشد  و اطلاعاتی در مورد قابلیت های فردی  برای اجرای تکالیف مختلف ضروری  برای یک زندگی  مستقل فراهم میکند

  Kels  به عنوان یک ابزار تشخیص در نظر گرفته نمیشود  و همچنین اطلاعات جدیدی در مورد  علت اختلال نمیدهد  به همین علت kels  یک ابزار به قدر کافی حساس برای طرح درمانی نیست اما برای اجرایی  کردن برنامه درمانی بسیار ارزشمند می باشد  مخصوصا اگر جایگاه فرد مورد سوال باشد

 

ارزیابی  عملکردی دیگر ،  ارزیابی  مهارت های پردازشی و عملکردی می باشد

Assessment of motor and process skill(AHPS)

 

AHPS   یک ارزیابی مشاهده نگر است که به ارزیابی همزمان مهارت های پردازشی  و حرکتی در اجرای توام  دو یا سه فعالیت پیچیده  ونیز انجام تکالیف روزمره  زندگی که نیازمند ابزار های خاصی هستند (اماده سازی غذا ، نگهداری منزل و شستشو ) میپردازد

AHPS  برای هیچ نوع تشخیصی ا ختصاصی نیست  ، اما بیماران اسکیزو فرنی را با مشکلات  شناختی و حسی- حرکتی در نظر میگیرد  که نتیجه ان اختلال در عملکرد است . محدودیت در عملکرد بیماران اختلال روانی  بزرگترین عامل موثر  بر استقلال انها است و از این بابت نیازمند خدمات هستند بنابراین کاردرمانگران به ابزار ارزیابی قانونی ، قابل اعتماد ،پایا و نیز حساس به عملکرد نیاز دارند که فرایند مداخله را رهبری کند و تغییرات را اندازه گیری نماید .

یکی از ارزیابی های اخیر اضافه شده     ADULT  SENSORY  PROFILE     است که توانایی پردازش اطلاعات حسی را می سنجد  و پاسخ افراد مختلف به احساسات و وضعیت های متنوع حسی را مشخص میسازد .

این ارزیابی میتواند در پیشرفت مداخله موفقیت امیز خصوصا در زمینه ای استراتژی های مقابله با مشکلات و اصلاح و تغییر محیط ارزشمند باشد

کاردرمانگران همچنین در مصاحبه برای برقراری رابطه درمانی،مشخص کردن علایق و مهارت برای پیش برد اهداف استفاده میکنند  یکی از روش های مصاحبه

canadaian occupational performance  measure (COPH)    است  که درک درونی مددجو را از عملکرد کاری توسط مصاحبه سازمان یافته نشان میدهد .

مصاحبه همچنین اطلاعات زیادی درباره فرایند تفکر اشکار می سازد متد موثری در تشخیص عملکرد نیست ابزار مفید تری برای ارزیابی مهارت های عملکردی بیماران اسکیزو فرنی ( تجزیه و تحلیل ) فعالیت است . مشاهده اشتغال فرد در فعالیت های روزمره اطلاعات زیادی را در مورد عملکرد او فراهم می کند که در مصاحبه نمی توان به انها پی برد .

 

درمان:

گروه درمانی رویکرد بسیار رایجی است که در سلامت روان توسط کاردرمان گران استفاده میشود.

گروه ها خصوصا بر روی به وجود اوردن مهارت های اجتماعی تاثیر گذارند . اما اهمیت ارتباط    درمانگر- مددجو نباید دست کم گرفته شود به خصوص در مراحل اولیه درمان .

زمانی که این ارتباط به بهبودی رابطه و اجرای ارزیابی کمک میکند .

متاسفانه ، چون کار کاردرمانگران با محدودیت ، بودجه وزمان همراه است اغلب باید از درمان های فردی چشم پوشی کنند .ارتباط درمانگر- مددجو برای افراد درون گرا یا افراد روان پژشکی که نمیتوانند از فرایند گروه سود ببرند ضروری و حیاتی است .

گروه فعالیت ممکن است نیاز های مفرط اعضا را بر انگیزد و علائم انها را وخیم تر کند . بعلاوه ارتباط درمان گر –مددجو معمولا مقدمه شرکت در گروه است .

اگر کاردرمانگر ان در تعاملات بین فردی  هدف گروه های قابل دست یابی را توضیح دهند وشخصا افراد را برای ملحق شدن دعوت کنند ، بسیار موثر وکمک کننده است .

حضور و مشارکت در گروه با این شرط که فردی با هر گروه رابطه داشته باشد و انتظارات را بداند ، بسیار خوشایند است .

اغلب تصور میشود که مداخله بین فردی بسیار گران باشد اما در حقیقت برای دستیابی به اهداف خاص در زمان و هزینه محدود امکان پذیر است . همچنین در ارتباط درمانگر –مدد جو کاردرمانگر مداخله خود را بر مبنای توانمندی های فردی سازمان بندی میکند و البته دانستن علت پاتولوژِیک بیماری نیز بسیار ضروری است . برای افرادی که علائمی نظیر توهم را بروز میدهند  فعالیت های که توجه انها را از این توهم منحرف

کند مفید خواهد بود .در این فرایند فرد استراتژی های مدیریت و انطباق  با استرس را برای به حد اقل رساندن این علائم ازار دهنده می اموزد زمانیکه مدد جو از فعالیت استفاده  و انحراف زود گذر  از توهم در بیمار ایجاد میشود ، احساس دستیابی به خود و تمرکز وتوجه  را که برای مقابله با توهم  بسیار مهم هستند ، تقویت میکند .

علائم منفی تاثیر بسیار وخیم تری بر روی تمامی توانا یی های عملکردی فرد میگذارد  دانستن اینکه علائم منفی قسمتی از فرایند بیماری است و لزوما رفتار های ناسازگارانه و غیر انطباقی اکتسابی نیستند  به    درمان گر کمک میکند که مداخلاتی را برای جبران این کمبود ها سازمان می دهد

فردی که این علائم منفی را نشان میدهد   اغلب به فعالیت های بسیار سازمان یافته با انتظارات و اهداف عینی و واقعی نیاز دارد . اموزش مهارت های  خاص و اموزش روانی برای اینگونه افراد بسیار مفید خواهد بود و بعضی از این بیماران نیاز به حمایت همیشگی برای استفاده از این مهارت ها دارند پیشبرد همه جانبه کیفیت زندگی بیماران اسکیزو فرنی یکی از اهداف اصلی درمان است   .

با در نظر گرفتن ناتوانی های عملکردی عمده مرتبط  با اسکیزو فرنی یک گستره امکان پذیر از مداخلات کار درمانی در نظر گرفته میشود . که شامل حیطه های عملکردی (شامل مراقبت از خود ،کار و تفریح )

همراه با اجزای عملکردی کاری شامل : حرکت ، یکپارچگی حسی ،شناخت و اجزای روانشناسی و اجتماعی می باشد .

اهداف درمانی ممکن است به وسیله تکنیک های گوناگون فردی و گروهی به نتیجه برسند که مهمترین  این اهداف در کاردرمانی عبارت اند از : فعالیتهای سازمان یافته ، فعالیت های برون گرایانه ، مهارت های عملکردی زندگی ، اموزش روانی ، اموزش مهارت های اجتماعی و اموزش حرفه ای

منبع :

Psychosocial occupational therapy (text)

تهیه و تنظیم : سوسن سامانی   کاردرمانی  85

+ نوشته شده در  سه شنبه هفتم خرداد 1387ساعت 14:46  توسط عماد یزدانی (فیزیوتراپیست )  |